Sektöre 35 yılını vermiş bir isim; Kosta Sandalcı. Balnak Lojistik Yönetim Kurulu Başkan Vekili, aynı zamanda da UTİKAD (Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği) Yönetim Kurulu Başkanı olan Sandalcı, sahip olduğu tecrübeleri İstanbul Üniversitesi'nde Ulaştırma ve Lojistik Yüksekokulu'nda gençlerle paylaşıyor. Avrupa ve Asya arasında köprü vazifesi gören ülkemiz için oldukça önemli olan lojistik sektörünün gelişimine birebir tanıklık etmiş olan Sandalcı, bu sayımızın konukları arasında. Kosta Sandalcı ile deneyimleri ışığında, sektörün gelişimi, sorunları ve UTİKAD'ın çalışmaları hakkında görüştük.
Lojistik sektörünün ülkemizdeki gelişimini yorumlayan Sandalcı, lojistiğin Türkiye'nin Asya ile Avrupa arasında köprü vazifesi görmesi sebebiyle suni olarak değil de tabii olarak gelişmesi gereken bir sektör olduğunu fakat bu gelişmenin önceki senelerde çok da hızlı olmadığını söylüyor.
Sektörün gelişimini Cumhuriyet döneminden itibaren değerlendiren Sandalcı, "1923 ile 1938 yılları arasında ülkemizde önemli demiryolu yatırımları yapıldı. İkinci dünya savaşının başlamasıyla birlikte demiryolu yatırımları durdu. Bu dönemden sonra da tüm kaynaklar karayoluna aktarıldı. Karayolu furyası günümüzde dahi hala devam ediyor. Aslında Türkiye'nin lojistik kaynaklarının karayoluna, demiryoluna, havayoluna ve denizyoluna eşit şartlarda paylaştırılmalı. 1995 yılından itibaren kaynakları bu dört yönteme eşite yakın miktarda dağıtılmaya başlandı. Lojistik denilince akla hemen TIR geliyor. Halbuki; lojistik demek karayolu taşımacılığı demek değildir. Tabii ki, karayolu lojistiğin bir parçasıdır ama bütünü değildir. Karayolunu yok sayalım demiyorum, ama demiryoluna, havayoluna ve denizyoluna daha çok eğilelim diyorum. Çünkü komple taşımacılık ile lojistik gelişebilir. Avrupa şu anda bize "dur" diyor. Çünkü 46 bin tane uluslararası taşıma yapan çekicimiz var. Demek ki, bizim de değişmemiz gerekiyor.
Türkiye'de lojistik son yıllarda çok fazla gelişti, ama daha da gelişmesi lazım. Dört taşıma metoduna da eşit miktarda ağırlık vermemiz gerekiyor" diyor.
Ülkemizde tedarik zincirinin gümrükleme halkası kopuk
Lojistik sektörünün gelişimine paralel olarak şirketler bünyesinde de değişiklikler yaşanıyor. Lojistik kelimesinin tanımını yapan ve "Lojistik; hammaddenin tedariğinden başlayarak, son üretim safhasında çıkan ürünün tüketiciye teslimine kadar olan sürecin tüm noktalarının kontrolü demektir" diyen Sandalcı, "Yani; bir bardağın silisyumdan başlayan hammaddesinin tedariğiyle, fabrikadaki dönüşüme kadar olan süreç, fabrikada bardak haline geldikten sonraki ambalajlanması, barkodlanması, istiflenmesi, rafa konması işlemleri, nakledilmesi, gümrüklenmesi ve son tüketiciye gelmesine kadar olan süreçtir. Dünyanın en ücra köşesinde bile, tedarik zincirlerinin tüm halkaları lojistik hizmet yöneten şirketler tarafından verilebiliyorken, Türkiye'de verilemiyor. Bu nedenle ülkemizde tedarik zincirinin bir halkası kopuk. Fakat günümüzde şirketler bu alanda kendilerini geliştiriyorlar. UTİKAD üyeleri arasında da kendisini bu yönde geliştiren şirketler var" diyerek sektörün bir başka sorununa dikkat çekiyor.
Lojistik sektörü önümüzdeki yıllarda ilk 10'a girecek
Sektörün gelişimine tanıklık eden Kosta Sandalcı, lojistiğin geleceğinden oldukça umutlu. Bir araştırmada Türkiye'nin lojistik perfomansta 39'uncu sırada yer aldığını hatırlatan Sandalcı, sektörün gelecekte nasıl bir seyir izleyeceğini şu sözlerle açıklıyor: "Bana göre; şu anda 39'uncu sırada olan sektörümüz, önümüzdeki 10 yılda doğru yatırımların da yapıldığını varsayarsak ilk 10'un içine girecektir. Türkiye'nin dünyanın en büyük 17'inci ekonomisi olması ve balkanların bir numaralı ekonomisi olması, Avrupa birliği ülkeleri ile kıyasladığımızda 4'üncü büyük ekonomisi olması ülkemizin dünya ekonomisinde ilk 10'un içine gireceğini işaret ediyor. Zaten Türkiye'nin büyümesine paralel olarak lojistik sektörü de büyüyecek. Önemli olan firmaların doğal büyümeye ilave büyüme göstermeleri. Bence, hedef bu olmalı."
Kosta Sandalcı ile gerçekleştirdiğimiz özel röportajın tamamını dergimizin Mart-Nisan sayısında okuyabilirsiniz.